દર્શાવો કે વિકલ સમીકરણ $\left(x^{2}+x y\right) d y=\left(x^{2}+y^{2}\right) d x$ એ સમપરિમાણીય વિકલ સમીકરણ છે અને તેનો ઉકેલ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\left(x^{2}+xy\right) dy=\left(x^{2}+y^{2}\right) dx$ છે.
આને $\frac{dy}{dx}=\frac{x^{2}+y^{2}}{x^{2}+xy} = F(x, y)$ તરીકે લખી શકાય.
સમપરિમાણીયતા માટે,$F(\lambda x, \lambda y) = \frac{(\lambda x)^2 + (\lambda y)^2}{(\lambda x)^2 + (\lambda x)(\lambda y)} = \frac{\lambda^2(x^2+y^2)}{\lambda^2(x^2+xy)} = F(x, y) = \lambda^0 F(x, y)$.
ઘાત $0$ હોવાથી,સમીકરણ સમપરિમાણીય છે.
$y=vx$ આદેશ લેતા,$\frac{dy}{dx} = v + x\frac{dv}{dx}$ મળે.
સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $v + x\frac{dv}{dx} = \frac{x^2 + v^2x^2}{x^2 + vx^2} = \frac{1+v^2}{1+v}$.
$x\frac{dv}{dx} = \frac{1+v^2}{1+v} - v = \frac{1+v^2-v-v^2}{1+v} = \frac{1-v}{1+v}$.
ચલ અલગ કરતા: $\frac{1+v}{1-v} dv = \frac{dx}{x}$.
$\frac{-(v-1)-2}{v-1} dv = \frac{dx}{x} \Rightarrow (-1 - \frac{2}{v-1}) dv = \frac{dx}{x}$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $-v - 2\ln|v-1| = \ln|x| + C$.
$v = \frac{y}{x}$ મૂકતા: $-\frac{y}{x} - 2\ln|\frac{y}{x}-1| = \ln|x| + C$.
$-\frac{y}{x} - 2\ln|\frac{y-x}{x}| = \ln|x| + C$.
$-\frac{y}{x} - 2\ln|y-x| + 2\ln|x| = \ln|x| + C$.
$-\frac{y}{x} - 2\ln|y-x| + \ln|x| = C$.

Explore More

Similar Questions

આપેલ શરતનું પાલન કરતો વિશિષ્ટ ઉકેલ શોધો:
$\frac{dy}{dx} - \frac{y}{x} + \csc\left(\frac{y}{x}\right) = 0$; જ્યારે $x = 1$ ત્યારે $y = 0$.

Difficult
View Solution

જો એક વક્ર $y=f(x),$ જે બિંદુ $(1,2)$ માંથી પસાર થાય છે,તે વિકલ સમીકરણ $2 x^{2} dy=\left(2 xy+y^{2}\right) dx$ નો ઉકેલ હોય,તો $f\left(\frac{1}{2}\right)$ ની કિંમત શોધો.

$(1, \frac{\pi}{4})$ માંથી પસાર થતા વક્ર માટે $(x, y)$ બિંદુએ સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{y}{x}-\cos ^2 \frac{y}{x}$ છે,તો વક્રનું સમીકરણ શોધો.

વિકલ સમીકરણ $\frac{d y}{d x}=\frac{3 x+y}{x-y}$ નો વ્યાપક ઉકેલ શોધો (જ્યાં $C$ એ સંકલનનો અચળાંક છે.)

$I: y^{\prime}=\frac{y+x}{x} ; \quad II: y^{\prime}=\frac{x^2+y}{x^3} ; \quad III: y^{\prime}=\frac{2xy}{y^2-x^2}$
$S1$: $I$ અને $II$ દ્વારા આપવામાં આવેલ વિકલ સમીકરણો સમપરિમાણીય (homogeneous) વિકલ સમીકરણો છે.
$S2$: $II$ અને $III$ દ્વારા આપવામાં આવેલ વિકલ સમીકરણો સમપરિમાણીય વિકલ સમીકરણો છે.
$S3$: $I$ અને $III$ દ્વારા આપવામાં આવેલ વિકલ સમીકરણો સમપરિમાણીય વિકલ સમીકરણો છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo